HIZ GÖSTERGESİ VİTES HESAPLAMA

Araçlarda yapılan modifikasyonlar sonrasında kadrandaki hız değerinin gerçek sürat ile uyuşmaması sıklıkla karşılaşılan bir teknik problemdir. Geliştirdiğimiz hız göstergesi vites hesaplama altyapısı, diferansiyel değişimi veya büyük ebatlı jant-lastik kombinasyonları sonrasında mekanik kadranda meydana gelen sapmaları sıfıra indirmek için tasarlanmıştır. Bu sistem sayesinde şanzıman çıkışına entegre edilen kilometre sayacı dişlisinin kaç dişe sahip olması gerektiğini kolayca tespit edebilirsiniz. Mekanik sistemlerin kararlılığını korumak ve araç maliyet analizi süreçlerinde doğru kilometraj takibi yapabilmek adına bu değerlerin milimetrik olarak belirlenmesi gerekir. Doğru kalibrasyon yapılmadığında sürüş güvenliği tehlikeye gireceği gibi, katedilen mesafe hatalı ölçüleceğinden periyodik bakım aralıkları da yanlış hesaplanacaktır. Sitemizde yer alan yenilikçi entegrasyon sayesinde, hesaplama işlemini tamamladıktan sonra sonucunuzu anında grafiksel bir şema halinde görselleştirerek sosyal mecralarda veya forumlarda paylaşabilir, projeniz için diğer otomotiv meraklılarından hızlıca geri bildirim alabilirsiniz.

Sistemin mekanik arka planında, şanzıman çıkış milinin dönme hızı ile tekerleğin tur sayısı arasındaki doğrudan korelasyonu esas alan bir algoritmik hesaplama mimarisi çalışmaktadır. Kilometre saatinin teli veya sensörü, şanzıman içerisindeki ana tahrik dişlisinden (drive gear) aldığı hareketi aktarır. Arka aks mili üzerindeki nihai devir kalibrasyonunu yakalamak için lastik yuvarlanma çevresi ile diferansiyel dişli kombinasyonunu birbirine oranlamak şarttır. Dönüşüm esnasında inç birimini mil birimine entegre eden standart otomotiv katsayısı formüle dahil edilir. İdeal bir şanzıman içi mekanik kalibrasyon için kullanılan matematiksel model şu şekildedir: Bu matematiksel denklemler doğrultusunda elde edilen küsuratlı değer, fiziksel olarak üretimi mümkün olan en yakın tam sayıya yuvarlanarak ekonomik sürüş hesaplama kriterlerine katkı sağlar. Doğru dişli seçimi, şanzıman milinin fazladan yük altına girmesini engeller, mekanik aşınmayı azaltır ve hız verilerinin sapmasız iletilmesini teminat altına alır.

Doğru ve net bir simülasyon çıktısı alabilmeniz için sistemdeki üç temel girdiyi doğru kaynaklardan temin ederek eksiksiz bir biçimde doldurmanız gerekmektedir. İlgili veri alanlarının teknik detayları aşağıda açıklanmıştır:

• Tahrik Dişleri Sayısı (Drive Gear Teeth): Şanzımanın çıkış miline kalıcı olarak monte edilmiş olan ana tahrik dişlisinin üzerindeki toplam diş sayısıdır. Bu değer genellikle şanzıman modeline göre sabit olup mekanik kataloglardan öğrenilebilir.
• Aks Oranı (Diferansiyel Dişli Oranı): Diferansiyel içerisindeki ayna mahruti dişlilerinin birbirine oranıdır. Örneğin 3.73, 4.11 veya 3.42 gibi değerler rota mesafe hesaplama doğruluğunu doğrudan etkileyen ana aktarım çarpanıdır.
• Lastik Çapı (İnç): Aracın üzerinde takılı olan lastiğin taban, yanak ve jant ölçüleri dikkate alınarak hesaplanan, tabandan tavana toplam dış çap uzunluğudur. Doğru bir mesafe hesaplama için aşınma payı olmayan net çap girilmelidir.

Hız hesaplama formülü nedir?
Genel otomotiv mühendisliğinde hız, tekerleğin bir dakikadaki dönüş sayısı (RPM) ile lastik çevresinin çarpılmasıyla bulunur. Mekanik hız göstergelerinde ise km/saat hesaplama formülü, şanzıman çıkış milinin devrini mekanik oranlar vasıtasıyla kadrana ileterek çalışır. Geliştirdiğimiz modülde kullanılan formül, doğrudan şanzıman içi tahrik elemanları ile tekerlek çapı arasındaki doğrusal mekanik bağ varyasyonunu çözümler.

Dişli sayısı arttıkça hız artar mı?
Şanzıman çıkış milindeki ana tahrik dişlisinin sayısı sabit kalmak kaydıyla, kilometre sayacına hareket veren kontrol dişlisinin (driven gear) diş sayısı artarsa, kadran mili daha yavaş dönecektir. Yani kontrol dişlisinin büyümesi göstergedeki hız değerini düşürür; diş sayısının azalması ise gösterge milinin daha hızlı dönmesini sağlayarak kadrandaki hız değerini artırır.

Dişli hesaplaması nasıl yapılır?
Mekanik bir sistemde dişli oranı hesaplama programı mantığı, tahrik eden dişlinin diş sayısını, tahrik edilen dişlinin diş sayısına bölerek gerçekleştirilir. Hız göstergesi sistemlerinde ise tekerlek çapı ve diferansiyel ayna mahruti oranı ters oran formülasyonu ile harmanlanarak nihai mekanik çıktı paydasına ulaştırılır.

Arabadaki hız göstergesi neyi gösterir?
Aracın hız göstergesi, anlık olarak taşıtın bir saatte katettiği karayolu mesafesini kilometre veya mil cinsinden gösterir. Sistem, tekerleğin dönüş hızını şanzıman çıkışından okuyarak sürücü paneline yansıtır. Eğer jant boyutu değiştirilirse veya şehirler arası yol hesaplama esnasında farklı tabanlı bir lastik kullanılırsa, gösterge gerçek hızı yansıtamaz hale gelir.

Dişli büyüdükçe hız artar mı?
Motor çıkışındaki veya aks üzerindeki aktarma dişlileri büyüdüğünde aracın fiziki son sürati artabilir ancak torku düşer. Kilometre saati özelinde ise tahrik edilen sayaç dişlisi büyüdükçe gösterge paneline iletilen devir sinyali azalacağı için araç gerçekte hızlı gitse bile kadran üzerindeki hız ibresi daha düşük bir sürat seviyesini işaret eder.

Dişli hesaplama formülleri nelerdir?
Temel mekanik modülasyonda dişli formülleri çember çevresi, modül katsayısı ve adım aralıklarına dayanır. Otomotiv aktarma organlarında ise yol zaman HESAPLAMA formülü ile koordineli çalışan diferansiyel dişli oran formülleri mevcuttur. Bu formüller motor devrinin tekerleğe aktarılırken kaç kat küçültüleceğini veya büyültüleceğini belirler.

Motosiklet dişli hız hesaplama nasıl çalışır?
Motosikletlerde sistem genellikle ön ve arka zincir dişlilerinin oranına dayanır. Ön dişliyi büyütmek veya arka dişliyi küçültmek, motor devrine oranla tekerleğin daha fazla dönmesini sağlayarak son hızı artırır. Bu durumda doğru bir ulaşım maliyeti ve hız analizi yapabilmek için zincir adımı ve dişli kombinasyon matrisleri sitemizdeki motosiklet dişli oranı hesaplama algoritması gibi özel dinamiklerle hesaplanmalıdır.

* Bu modül tarafından üretilen veriler tamamen bilgilendirme amaçlı olup sunulan tüm çıktılar tahmini sonuçlar içermektedir.
* Elde edilen sonuçlar üretim toleransları, lastik markalarının diş derinliği farklılıkları ve şanzıman içi aşınma durumlarına bağlı olarak gerçekte küçük sapmalar gösterebilir ve resmi bir evrak veya yasal veri yerine geçemez.
* Aracınızın mekanik aktarma organlarında, şanzıman veya diferansiyel bileşenlerinde köklü bir revizyon yapmadan önce mutlaka yetkili bir otomotiv mekanik uzmanı, kalibrasyon teknikeri veya uzman makine mühendislerinden profesyonel destek almanız önerilir.